خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





تاریخچه الودگی محیط زسیت.تاریخچه الودگی.الودگی هوا و کنترل ان

    آلودگی محیط زیست

    تاریخچه

    مقدمه

    اولینآلاینده‌هایهوا احتمالا دارای منشأ طبیعی بوده‌اند. دود ، بخار بدبو ، خاکستر و گازهایمتصاعد شده ازآتشفشانها و آتش‌سوزی جنگلها ، گرد و غبار ناشی از توفانها در نواحی خشک ، در نواحی کم‌ارتفاعمرطوب و مه‌های رقیق شامل ذرات حاصل از درختهای کاج و صنوبر در نواحی کوهستانی ،پیش از آنکه مشکلات مربوط به سلامت انسانها و مشکلات ناشی از فعالیتهای انسانیمحسوس باشند، کلا جزئی ازمحیطزیست ما به شمار می‌رفتند، به استثنای موارد حاد ، نظیر فورانآتشفشان.

    آلودگیهای ناشی ازمنابع طبیعیمعمولا ایجاد چنان مشکلات جدیبرای حیات جانوران و یا اموال انسانها نمی‌کنند. این در حالی است که فعالیتهایانسانی ، ایجاد چنان مشکلاتی از نظر آلودگی می‌نمایند که بیم آن می‌رود بخشهایی ازاتمسفر زمین تبدیل به محیطی مضر برای سلامت انسانها گردد.

    تصویر

     

    تاریخچه آلودگی

    دود یکی از قدیمی‌ترین آلاینده‌های هوا است که برای سلامتبشر مضر است. زمانی که دود ناشی از آتش حاصله ازسوختن چوب توسط ساکنین اولیه غارها جای خود را به دود ناشی از کوره‌های زغال سوز درشهرهای پر جمعیت داد، آلودگی هوا ، بقدری افزایش یافت که زنگ خظر برای برخی ازساکنان آن شهرها به صدا در آمد. در سال 61 بعد از میلاد ، "سنکا" (Seneca) فیلسوف رومی از هوای روم بعنوان هوای سنگین و از دودکشهای هود باعنوان تولید کننده بوی بد نام برد.

    در سال 1273 میلادی ، "ادوارداول" پادشاهانگلستانعنوان کرد که هوایلندنبه حدی با دود و مهآلوده شده است و آزار دهنده است که از سوختنزغالسنگ دریایی جلوگیری خواهد کرد. علی‌رغم هشدار پادشاه مذکور ، نابودی گستردهجنگلها ،چوب را تبدیل به یک کالای کمیاب نمود و ساکنان لندن را وادار ساخت تا بجای کم کردن مصرفزغال سنگ به میزان بیشتری از آن استفاده کنند.

    تا سال 1661 میلادی یعنی بیشاز یک قرن بعد ، تغییر قابل ملاحظه‌ای در آلودگی هوا بوجود نیامد. چاره جویی وپیشنهادات عبارت بودند از برچیدن تمامی کارخانه‌های اطراف شهر لندن و بوجود آمدنکمربند سبز در اطراف شهر. بالاخره این چاره جویی‌ها کارساز شد.

    مشکلات آلودگی هوا

    شواهدی دال بر علاقمندی جوامع انسانی در غلبه بر مشکلآلودگی هوا وجود دارند که از جمله آنها می‌توان از تصویب و اجرای قوانین کنترل دوددرشیکاگو سینسنیاتیبه سال 1881 نام برد. ولی اجرای این قوانین و قوانینیمشابه آنها با دشواریهایی مواجه گردید و برای تمیز نمودن هوا یا جلوگیری از آلودگیبیشتر آن ، تقریبا کاری انجام نشد. در سال 1930 در دره بسیار صنعتیمیوزدرکشوربلژیکدر اثر پدیده وارونگی ،مهدود در یک فضای معین محبوس گردید. در نتیجه 63 تن جان خود را از دست داده ،چندین هزار تن دیگر بیمار شوند.

    حدود 18 سال بعد در شرایط مشابهی درایلات متحده آمریکا، یکی از اولین و بزرگترین فاجعه‌های زائیده آلودگیها رخداد، یعنی 17 نفر جان خود را باختند و 43 درصد جمعیتنورادرپنسیلوانیابیمار شدند. درست سه سال بعد از فاجعه مه دودلندندر سال 1952 ، نادیده گرفتن عواقب جدی آلودگی هوا غیر ممکن گردید.

    در روز سه شنبه 4دسامبر سال 1952 حجم عظیمی از هوای گرم به طرف قسمت جنوبی انگلستان حرکت کرده ، باایجاد یک وارونگی دمایی سبب نشست یک مه سفید در لندن شد. این مه دود به دستگاهتنفسی انسان سخت آسیب می‌رساند. درنتیجه بیشتر مردم بزودی با مشکلاتی از قبیل قرمزشدن چشمها ، سوزش گلو و سرفه‌های زیاد مواجه شدند و پیش از آنکه در 9 دسامبر از سطحشهر دور شوند، 400 مورد مرگ مربوط به آلودگی هوا گزارش کردند. این تعداد تلفات برایمتوجه ساختن افکار بریتانیایی‌ها جهت تصویبقانونهوای تمیزدر سال 1956 کافی بود.

    تصویر

     

    قانون کنترل آلودگی هوا

    این قانون درایالات متحده امریکابه نامقانون کنترل آلودگی هوا (قانون عمومی 159_84) به تصویب رسید. اما این مصوبه تنها موجب به تصویب رسیدن یک قانون مؤثرترگردید. این قانون یکبار در سال 1960 و بار دیگر در سال 1962 بازنگری شد و بهقانون هوای تمیز سال 1963 (قانون عمومی 206_88) که برنامه‌های ناحیه‌ای محلیو ایالتی را برای کنترل هوا تشویق می‌کرد و در عین حال حق مداخله را برای دولتفدرال در صورت به خطر افتادن سلامت و رفاه اهالی ایالت در اثر آلودگی ناشی ازایالات دیگر محفوظ نگه می‌داشت، الحاق گردید.

    این قانون معیارهایی برایکیفیت هوا وضع کرد که بر اساس آنها ، استانداردهای کیفیت هوا و گازهای متصاعد شدهدر دهه 1960 میلادی پی‌ریزی شد.


    اجرای قانون هوای تمیز

    اجرای قانون هوای تمیز در سال 1970 به آژانسنوبنیادحفاظت محیط زیست (EPA) محول گریدید. قانون به وضع استانداردهایدرجه اول و دوم کیفیت هوای محیط زیست پرداخت. استانداردهای اولیه متکی بر معیارهایکیفیت هوا ، برای حفظ سلامت عموم مردم ، دامنه وسیعی از ایمنی را در نظر می‌گیرد. در حالی که استانداردهای ثانوی که آنها نیز متکی بر معیارهای کیفیت هوا باشند، برایحفظ رفاه عموم انسانها ، به علاوه گیاهان ، جانوران ، اموال و دارائیهستند.

    اصلاحات قانون هوای تمیز به سال 1977 به تقویت باز هم بیشتر قوانینموجود پرداخته است. اگر چه این امکان وجود دارد که تغییرات بیشتری نیز انجام شود،کاملا محتمل است کهکنترلآلودگی هوا برای ایجاد شرایطی که تحت آن هوا برای نسلهای آینده تمیزتر وسالم‌تر نگاهداشته شود، از حمایت بیشتر عامه مردم برخوردار شود

    آلودگی محیط زیست از منابع گوناگون صورت می‌گیرد. با پیشرفت تمدنبشری و توسعه فن‌آوری و ازدیاد روز افزون جمعیت ، در حال حاضر دنیا با مشکلی به نامآلودگی در هوا و زمین روبرو شده است که زندگی ساکنانکرهزمین را تهدید می‌کند. بطوری که در هر کشورحفاظتمحیط زیست مورد توجه جدی دولتمردان است. امروزه وضعیت زیست محیطی به گونه‌ایشده است که مردم یک شهر یا حتی یک کشور از آثار آلودگی در شهر یا کشور دیگر در اماننیستند.

     




    برفی که در نروژ می‌بارد مواد آلاینده‌ای بههمراه دارد که منشا آن از انگلستان و آلمان است. یاباراناسیدی در کانادا نتیجه مواد آلاینده‌ای است که منشا آنها از ایالات متحده است. در آتن گاهی مجبور می‌شوند به علت آلودگی شدید هوا کارخانجات را تعطیل و رفت و آمداتومبیلها را محدود کنند. شهرهای دیگر دنیا مانند مکزیکوسیتی ، رم و تهران نیز بامشکل آلودگی هوا دست به گریبانند. آلودگی دریاها ، رودخانه‌ها ، دریاچه‌ها واقیانوسها و جنگلهای نیز نیز موضوع بحث جدی می‌باشند.

     

    آلودگی محیط زیست و لایه ازن

    یکی از مسائلی که در سالهای اخیر باعث نگرانیدانشمندان شده ، مسئله تهی شدنلایه ازنو ایجاد حفره در این لایه درقطبجنوب است. لایه اوزون در فاصله 16 تا 48 کیلومتری از سطح زمین قرار گرفته و کرهزمین را در برابرتابشفرابنفش نور خورشید محافظت می‌کند. هر گاه از مقدار لایه ازن ، 10 درصد کم شود،مقدار تابشی که به سطح زمین می‌رسد تا 20 درصد افزایش می‌یابد. تابش فرابنفش موجببروزسرطان پوستدر انسان می‌شود و به گیاهانصدمه می‌زند. مولکولهایکلروفلوئورکربنها (CFCها) در از بین بردنلایه ازن موثرند. از این ترکیبات بطور گسترده در دستگاههای سرد کننده و درافشانه‌ها (اسپری‌ها) استفاده می‌شود.

    این مولکولها به علت پایداری آنها بهاستراتوسفر راه می‌یابند و در آنجا بر اثر تابش خورشید پیوند C-Cl شکسته می‌شود. اتمکلر حاصل به مولکول ازن حمله می‌کند و مولکول CLO را می‌دهد. این مولکول بنوبهخود بااکسیژن ترکیب شده ، مولکول O2 و اتم Cl آزاد می‌شود که مجددا در چرخه تخریباوزون شرکت می‌کند. از این روست، در عهدنامه سال 1978 مونترال قرار این شده که ازمصرف کلروفلوئوروکربنها به تدریج کاسته شود و مواد دیگری به عنوان جانشین برای آنهایافت شود و یافتن چنین ترکیباتی بطور مسلم کار شیمیدانان است.


    تصویر

    آلودگی هوا و مه دود فتوشیمیایی

    بسیاری از مناطق شهری با پدیده آلودگی هواروبه‌رو هستند که در جریان آن ، سطوح نسبتا بالایی از ازن در سطح زمین که جزءنامطلوبی از هوا در ارتفاعات کم است، در نتجه واکنش نور القایی آلاینده‌ها تولیدمی‌شود. این پدیده رامهدود نور شیمیایی می‌نامند و گاهی از آن به عنوان "لایه ازن در مکانی نادرست" ازنظر تشابه آن با مسئله تهی شدن ازن استراسفر یاد می‌کنند. فرآیند تشکیل مه دود درواقع شامل صدها واکنش مختلف است که دهها ماده شیمیایی را دربرمی‌گیرد و بطور همزمانرخ می‌دهند. در واقع ، هوای شهرها را به "واکنشگاههای شیمیایی عظیم" تشبیهکرده‌اند.

    پدیده مه دود شیمیایی ، نخستین بار در دهه 1940 در لوس آنجلسمشاهده شد و از آن زمان ، عموما به این شهر بستگی داده شده است. اما در دهه‌هایاخیر باکنترلآلودگی هوا مسئله مه دود در شهر لوس آنجلس بطور نسبی تخفیف پیدا کرده است. ازنظر کمی ، اکثر کشورها و همچنینسازمان جهانی بهداشت (WHO) ، حدی را برایحداکثر غلظت مجاز اوزون در هوا در نظر گرفته‌اند که در حدود 100ppb (میانگین غلظتهادر طول زمان یک ساعت) است. اوزون در هوای پاکیزه تنها به چند در صد این مقدارمی‌رسد. واکنش دهنده‌های اصلی اولیه در یک پدیده مه دود نور شیمیایی ،اسید نیتریک، NO و هیدروکربنهای سوخته نشدههستند که ازموتورهایاحتراقی درون سوز به عنوان آلاینده در هوا منتشر می‌شوند. جزء مهم دیگر درتشکیل مه دود ، نور خورشید است.

    تصویر

    باران اسیدی

    یکی از جدی‌ترین مشکلات زیست محیطی که امروزه بسیاری از مناطقدنیا با آن روبه‌رو هستند،باراناسیدی است. این واژه انواع پدیده‌ها ، از جملهمه اسیدیوبرف اسیدیکه تمام آنها با نزول مقدار قابلملاحظه اسید از آسمان مطابقت دارد را می‌پوشاند. باران اسیدی دارای انواع نتایجزیان‌بار بوم شناختی است وجود اسید در هوا نیز احتمالا بر روی سلامتی انسان اثردارد. پدیده باران اسیدی در سالهای آخر دهه 1800 در بریتانیا کشف شد، اما پس از آنتا دهه 1960 به دست فراموشی سپرده شد. باران اسیدی به نزولات جوی که قدرت اسیدی آنبطور قابل توجهی بیش از باران طبیعی (یعنی آلوده نشده)، که خود به علت حل شدندی‌اکسیدکربن هوا در آن و تشکیلاسید کربونیکبطور ملایم اسیدی است، باشد،اطلاق می‌شود.

    (CO2 (g) + H2O (aq) ↔ H2CO3(aq



    ازتفکیک جزئی H2CO3 پروتونآزاد می‌شود و PH سیستم را کم می‌کند.از اینرو PH باران طبیعی که آلوده نشده، ازاین منبع بخصوص حدود 5.6 است. تنها بارانی که قدرت اسیدی آن به مقدار قابلملاحظه‌ای بیشتر از این باشد، یعنی PH آن کمتر از 5 باشد، باران اسیدی تلقی می‌شود. دو اسید عمده در باران اسیدی ، HNO3 و H2SO4 است. بطور کلی ،محل نزول باران اسیدی در مسیر باد دورتر از منبع آلاینده‌های نوع اول ، یعنی SO2 و نیتروژن اکسیدها است. باران اسیدی بههنگام حمل توده هوایی که آلاینده‌های نوع اول را دربردارند، بوجود می‌آیند. ازاینرو باران اسیدی یک مشکل آلودگی است که به علت حمل دور بردآلاینده‌های هوا، حدود و مرز جغرافیایینمی‌شناسد.

    مواد شیمیایی آلی سمی

    واژه مواد شیمیایی سنتزی از طرف رسانه‌های گروهیبرای توصیف اجسامی بکار می‌رود که عموما در طبیعت یافت نمی‌شوند. ولی توسطشیمیدانان از اجسام ساده‌تر سنتز شده‌اند. اکثریت مواد شیمیایی سنتزی که مصرفتجارتی دارند، ترکیبات آلی هستند و برای بیشتر آنها ازنفتبه عنوان منبع اولیه کربن در اینترکیبها استفاده شده است. کربن باکلر ترکیبهای زیادی را تشکیل می‌دهد که به علت سمی بودن آنها برای بعضی گیاهان و حشرات، بسیاری از این قبیل ترکیبها کاربرد گسترده‌ای به عنوان آفت کش یافته‌اند. ترکیباتآلی کلردار دیگر بطور گسترده‌ای درصنایعپلاستیک والکترونیک بکار برده شده‌اند.

    شکستن پیوند کربن به کلر بطور مشخص دشوار است و حضور کلرهمچنین واکنش پذیری سایر پیوندها را در مولکولهای آلی کم می‌کند. همین خاصیت به اینمعنی است که با وارد شدن ترکیبهای آلی کلردار بهمحیطزیست ، تخریب آنها به کندی صورت می‌گیرد و بیشتر تمایل به جمع شدن دارند و بهاین علت به معضل بزرگ محیط زیست محیطی تبدیل شده‌اند. اجسام آلی سمی که بطور عمدهمورد استفاده قرار می‌گیرند عبارتند از: انواعآفت کشها،حشره کشهای سنتی،حشره کشهای آلی کلردار،ددت، توکسافنها ، کاربامات ،حشره کشهای آلی فسفات‌دار،علف کشهاو ... .


    این مطلب تا کنون 7 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : آلودگی ,اسیدی ,باران ,هوای ,زیست ,شیمیایی ,باران اسیدی ,محیط زیست ,هوای تمیز ,آلودگی محیط ,مواد شیمیایی ,مواد شیمیایی سنتزی ,
    تاریخچه الودگی محیط زسیت.تاریخچه الودگی.الودگی هوا و کنترل ان

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده

تگ های برتر